การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยเป็นการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณและคุณภาพ ตามประเด็นที่กำหนด เพื่อศึกษาภาวะพฤฒพลังและนำเสนอแนวทางการสร้างเสริมภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุบนฐานวิถีชีวิตใหม่ในจังหวัดเชียงราย จำนวน 450 คน ระหว่างตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลได้แก่ 1) แบบข้อมูลส่วนบุคคล 2) ความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน จำนวน 10 ข้อ 3) การรับรู้เกี่ยวกับการสูงอายุ จำนวน 12 ข้อ 4) เจตคติที่มีต่อการสูงอายุ จำนวน 15 ข้อ 5) การสนับสนุนทางสังคม จำนวน 10 ข้อ 6) การสูงวัยอย่างประสบความสำเร็จ จำนวน 10 ข้อ 7) การสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ จำนวน 10 ข้อ และ 8) ภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุ จำนวน 20 ข้อ และศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพของภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุ ทั้งนี้ผู้วิจัยได้นำแบบแบบสอบถามส่งให้ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 3 ท่าน ตรวจสอบความตรง (Validity) โดยพิจารณาจากค่าดัชนีความสอดคล้อง อยู่ระหว่าง 0.66 – 1.00 และนำเครื่องมือไปทดลองใช้เพื่อหาค่าความเที่ยง พบว่าค่าความเที่ยงของทัศนคติต่อการสูงอายุ เท่ากับ .798 แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม เท่ากับ .789 แบบสอบถามการสูงวัยอย่างประสบความสำเร็จ เท่ากับ .886 แบบสอบถามการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะ เท่ากับ .758 และแบบสอบถามภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุ เท่ากับ .816 ในการวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยได้มีการดำเนินการวิจัย ทั้งสิ้น 2 ระยะ ได้แก่ระยะที่ 1 ศึกษาภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุบนฐานวิถีชีวิตใหม่ในจังหวัดเชียงราย ผลการวิเคราะห์ ดังนี้กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงจำนวน 265 ราย คิดเป็นร้อยละ 58.90 ส่วนใหญ่มีอายุอยู่ในช่วงวัยสูงอายุตอนต้น (60 - 69 ปี) จำนวน 275 ราย คิดเป็นร้อยละ 61.10 ช่วยเหลือตัวเองได้ทั้งหมด (ติดสังคม) จำนวน 423 คน คิดเป็นร้อยละ 94.00 มีค่าเฉลี่ยระดับเจตคติที่มีต่อการสูงอายุโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 3.12, S.D. = .846) ค่าเฉลี่ยการสนับสนุนทางสังคม อยู่ในระดับมาก (Mean = 3.73, S.D. = .774) ค่าเฉลี่ยของการสูงวัยอย่างประสบความสำเร็จ โดยรวมอยู่ในระดับดี (Mean = 3.49, S.D. = .737) ค่าเฉลี่ยการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะโดยรวมอยู่ในระดับดี (Mean = 3.51, S.D. = .754) และค่าเฉลี่ยของภาวะพฤฒพลัง ในภาพรวมอยู่ในระดับดี (Mean = 4.20, S.D. = 1.271) การศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพ พบว่ากลุ่มตัวอย่างรับรู้เกี่ยวกับภาวะพฤฒพลัง ซึ่งประกอบไปด้วย การมีสุขภาพที่ดี โดยกลุ่มตัวอย่างมีการดูแลสุขภาพตนเองอย่างเหมาะสม เนื่องจากต้องการคงไว้ซึ่งภาวะสุขภาพที่ดี ไม่ต้องพึ่งพาลูกหลาน แม้ว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ยังคงต้องประกอบอาชีพเพื่อหารายได้ แต่ยังคงรู้สึกพึงพอใจในชีวิตปัจจุบัน อีกทั้งยังพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เข้าร่วมกิจกรรมในชุมชน โดยเฉพาะกิจกรรมทางศาสนา เป็นการเข้าร่วมกิจกรรมด้วยความเต็มใจระยะที่ 2 นำเสนอแนวทางการสร้างเสริมภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุบนฐานวิถีชีวิตใหม่ในจังหวัดเชียงราย ประกอบด้วยแนวทางในการสร้างเสริมภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุบนฐานวิถีชีวิตใหม่ที่เหมาะสม โดยการศึกษาบริบทของปัญหาและความต้องการ ประกอบด้วย ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านพฤติกรรมสุขภาพ ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านสังคม และด้านเศรษฐกิจจากผลการศึกษาดังกล่าวสามารถนำไปวางแผนการสร้างเสริมภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุ เพื่อให้เกิดภาวะสุขภาพที่ดีอย่างต่อเนื่องและยั่งยืนต่อไป

This participatory action research study that collects both quantitative and qualitative data based on specified issues. The purpose is to study the state of active aging and propose guidelines for promoting active aging among the older adults based on the new normal in Chiang Rai Province. A total of 450 elderly individuals participated in the study, conducted from December 2024 to March 2025. The tools used for data collection included: Personal information questionnaire Activities of daily living assessment (10 items), Aging perception scale (12 items), Attitudes toward aging scale (15 items), Social support scale (10 items), Successful aging scale (10 items), Healthy aging scale (10 items) and Active aging potential scale (20 items) In addition, qualitative data on the state of active aging potential among the elderly was also studied. The questionnaires were validated by three experts for content validity, with a consistency index ranging from 0.66 to 1.00. Reliability testing was also conducted, yielding the following results:Attitude toward aging: reliability coefficient = 0.798, Social support questionnaire: reliability coefficient = 0.789, Successful aging questionnaire: reliability coefficient = 0.886, Healthy aging questionnaire: reliability coefficient = 0.758, Active aging potential questionnaire: reliability coefficient = 0.816. The research was conducted in two phases: Phase 1: Study of active aging based on the new normal in Chiang Rai Province. The analysis results were as follows: Most of the sample were female (265 individuals or 58.90%). The majority were in the early old-age range (60–69 years), totaling 275 individuals (61.10%). 423 participants (94.00%) were fully independent and socially active. The average attitude toward aging was at a moderate level (Mean = 3.12, S.D. = 0.846). The average level of social support was high (Mean = 3.73, S.D. = 0.774). The average level of successful aging was good (Mean = 3.49, S.D. = 0.737). The average level of healthy aging was good (Mean = 3.51, S.D. = 0.754). The overall level of active aging potential was good (Mean = 4.20, S.D. = 1.271). Qualitative data revealed that participants recognized the elements of active aging potential, particularly maintaining good health through proper self-care. This was motivated by the desire to remain healthy and independent from their children. Although many still needed to work for income, they expressed satisfaction with their current lives. It was also found that most participants actively participated in community activities, especially religious events, and did so willingly. Phase 2: Proposed guidelines to enhance active aging potential based on the new way of life in Chiang Rai Province. These guidelines were developed by studying the context of problems and needs in various aspects, including: Physical, Mental, Health behavior, Environmental, Social and Economic Conclusion: The results of this study can be used to plan and develop strategies for enhancing the active aging potential of the elderly to achieve sustainable and continuous good health.